Milliy Xokkey Ligasi (NHL) Atlantaga qaytish masalasida jiddiy harakat qilmoqda. Liga rahbariyati uchinchi investorlar guruhi bilan muzokaralar olib borayotganini tasdiqladi. Bu shahar uchun xokkey tarixidagi uchinchi urinish boʻladi. Avvalgi ikki urinish muvaffaqiyatsiz yakunlangan edi. Hozir esa vaziyat butunlay boshqacha koʻrinish olmoqda.
Savol tugʻiladi: Atlanta nega yana kengaytirish roʻyxatida birinchi oʻrinda turibdi? Javob iqtisodiy raqamlarda yashiringan.
Shahar aglomeratsiyasida 6 milliondan ortiq aholi istiqomat qiladi. Bu koʻrsatkich boʻyicha Atlanta AQShda toʻqqizinchi oʻrinda turadi. NHL uchun bu raqam muhim: chipta savdosi, televideniye huquqlari va merchandising daromadlari bevosita bozor kattaligiga bogʻliq.
Taqqoslaylik. Winnipeg shahri aholisi 800 ming atrofida, lekin NHL klubiga ega. Atlanta esa undan 7 baravar katta. Mantiqan, bozor sigʻimi yetarli. Muammo boshqa joyda: avvalgi "Flames" (1972-1980) va "Thrashers" (1999-2011) klublari nima uchun muvaffaqiyatsizlikka uchradi?
Sabablari uch xil edi:
Uchinchi guruh aynan shu muammolarni hal qilishga vaʼda bermoqda. NHL rahbariyati ham endi faqat moliyaviy kuchga emas, balki uzoq muddatli strategiyaga qarab baho bermoqda.
Liga rahbariyati uchta alohida investor guruhi bilan muzokara olib bormoqda. Har birining tarkibi va taklifi farq qiladi.
Birinchi guruh — asosan mahalliy biznes vakillaridan tashkil topgan. Ularning kuchli tomoni: shaharni yaxshi bilishadi, mahalliy homiylar bilan aloqalari bor. Zaif tomoni: yirik liga boshqaruvida tajriba kam.
Ikkinchi guruh — boshqa sport klublariga ega boʻlgan investorlar. Ular NHL modelini tushunadi, lekin Atlanta bozorida yangi.
Uchinchi guruh — eng yangi daʼvogar. Tarkibi hozircha toʻliq oshkor qilinmagan. NHL rahbari bu guruh bilan uchrashuvlar ijobiy oʻtayotganini aytdi.
Har uch guruhning umumiy jihati: arena masalasi allaqachon hal qilingan. Shaharda zamonaviy xokkey arenasi mavjud va u NHL standartlariga javob beradi. Bu avvalgi ikki urinishdagi eng katta toʻsiq endi yoʻqligini koʻrsatadi.
1999-yilda "Thrashers" ligaga qoʻshilganda, jamoa deyarli tayyor boʻlmagan holda maydonga tushirildi. Dastlabki mavsumlarda natijalar past boʻldi, muxlislar kamaydi, moliyaviy bosim kuchaydi.
Hozirgi vaziyatni taqqoslang:
| Omil | 1999 (Thrashers) | Hozirgi kengaytirish |
|---|---|---|
| Arena | Muammoli | Tayyor |
| Egalik | Tarqoq | Yirik guruhlar |
| Liga daromadi | Past | Rekord darajada |
| Kengaytirish toʻlovi | 80 mln dollar | 1 mlrd dollardan yuqori |
Kengaytirish toʻlovi raqami diqqatga sazovor. Seattle 2021-yilda 650 million dollar toʻlagan edi. Hozirgi bozor sharoitida bu raqam ancha oshgan. Har uch guruh ham bunday mablagʻni topishga tayyor ekanini bildirgan.
Lekin bir savol ochiq qolmoqda: toʻlov qancha boʻladi? NHL rasmiy raqam eʼlon qilmagan. Taxminlar 1 milliard dollardan 1,5 milliard dollargacha oʻzgarib turadi. Bu farq katta. Bir milliard dollar ortiqcha toʻlov klubning dastlabki 5-7 yillik byudjetiga bevosita taʼsir qiladi.
Atlanta — "koʻchib ketuvchi shahar" sifatida tanilgan. Aholining katta qismi boshqa shtatlardan kelgan. Bu xokkeyga qiziqish uchun ikki xil taʼsir qiladi.
Ijobiy tomon: shimoliy shtatlardan kelganlar xokkeyni bolaligidan biladi. Ular potensial chipta xaridorlari.
Salbiy tomon: mahalliy sadoqat shakllanishi sekin kechadi. "Thrashers" davrida oʻrtacha tomoshabin soni 13 ming atrofida edi. Bu NHL uchun past koʻrsatkich. Taqqoslash uchun: Nashville "Predators" hozir 17 mingdan ortiq muxlis yigʻadi.
Atlantaning afzalligi — yosh demografiya. Shaharda 25-40 yoshdagilar ulushi yuqori. Bu guruh sport tadbirlariga pul sarflashga tayyor. Arena atrofidagi biznes infratuzilmasi ham rivojlangan.
Har qanday kengaytirish loyihasi uchta asosiy xavfni oʻzida saqlaydi.
Birinchi xavf: dastlabki natijalar. Yangi jamoa odatda 3-5 yil ichida pley-offga chiqa olmaydi. Bu davrda muxlislar sabr qilishi kerak. Atlanta tarixida bunday sabr ikki marta tugagan.
Ikkinchi xavf: valyuta va televideniye shartnomalari. NHLning asosiy daromadi AQSh bozoridan keladi. Yangi klub mahalliy translyatsiya huquqlaridan qancha daromad olishi hozircha noaniq.
Uchinchi xavf: boshqa shaharlar raqobati. Kengaytirish navbatida Hyuston va Kvebek ham bor. NHL rahbariyati qaysi shaharga ustuvorlik berishini hali eʼlon qilmagan. Agar Atlanta uchinchi guruh bilan kelisha olmasa, navbat boshqasiga oʻtadi.
Mavjud maʼlumotlarga qarab, Atlanta kengaytirish loyihasining amalga oshish ehtimolini quyidagicha baholash mumkin: